Weg met cAPSLOCK!

… waarin blafhert een oude vos een nieuwe streek leert …

De cAPS-LOCK toets: je merkt alleen dat je hem hebt, als je wachtwoord het niet meer doet of als je bij het teruglezen ziet dat er een stuk vaN JE TEKST ZOMAAR IN HOOFDLETTERS STAAT. En om het nog „grappiger” te maken zijn de letters die je wel als hoofdletter bedoeld had dan juist klein.

Ik gebruik de cAPS-LOCK toets NOOIT. Is er nou niets nuttigs te doen met die knop?

Want als je hem per vergissing indrukt, kan je meteen op zoek naar welke functie van je tekstverwerker dit ongedaan kan maken zonder dat je alles opnieuw hoeft te typen (dat is trouwens SHIFT-F3 in Microsoft Word).

Kan die toets niet gewoon weg?

Er zijn sites waar nerds over dit onderwerp discussieren. De enige reden waarom cAPS-LOCK blijft bestaan is schijnbaar dat sommige juridische teksten persé in hoofdletters getypt zouden moeten worden.

En de rest van de typende wereld moet daar onder lijden? Ik zeg: laat die paar mensen die het aangaat de functie SHIFT-F3 in Word gebruiken, dan kan de rest van de wereld iets nuttigs gaan doen met cAPSLOCK.

Remappen

Het blijkt dat je het effect van deze toets relatief gemakkelijk kunt „remappen” in Windows. Hiervoor doe je alleen een kleine aanpassing in de registry. Van de voornoemde nerds zijn er sommigen die vinden dat de ESC toets te ver van de letters af zit en zij geven de cAPSLOCK toets dezelfde functie als de ESC toets. Anderen gebruiken hem liever als extra CTRL toets of extra BACKSPACE.

De oude functie van de cAPS-LOCK toets (en lampje) gaan hiermee verloren, maar dat is dus een voordeel.

Input locales

klik voor groter

Nou kan je in Windows verschillende keyboard layouts instellen en dat heb ik gedaan toen ik een Cyrillisch toetsenbord gekocht heb. Zo’n toetsenbord heeft op elke toets 2 tekens: eentje uit „ons” alfabet en eentje uit het Cyrillische alfabet. Welk teken je krijgt als je de toets indrukt bepaalt een instelling in Windows. Je mag zelf de „hot keys” kiezen waarmee je wilt omschakelen, zolang er maar CTRL-SHIFT of ALT-SHIFT bij gebruikt wordt. Wanneer je meer dan 2 locales geïnstalleerd hebt, werkt dit nogal lastig.

Ik zou de cAPSLOCK toets liever gebruiken om tussen twee keyboard locales te schakelen. Schakelen tussen een plaatselijke / primary locale (cAPSLOCK uit) en een global / QWERTY / programmers / secondary locale (cAPSLOCK aan). Voorbeeld: İn Turkıje zıt je ın een ınternetcafé en er verschıjnen zomaar tekens als ö, ç en ğ op het scherm. Gewoon even cAPS LOCK aanzetten en je kunt net als thuis typen op het internationale toetsenbord.

MSKLC

Gelukkig kwam ik een gouden tip tegen. Het blijkt namelijk dat Microsoft ooit het programma MSKLC gemaakt heeft, waarmee je zelf je eigen keyboard locale kunt maken en toevoegen aan Windows. En het mooie daarvan is dat er een functie is ingebouwd die SGCAPS heet (oorspronkelijk vanwege de „Swiss German” markt). Die houdt in dat de letters die je typt als cAPSLOCK aktief is helemaal onafhankelijk in te stellen zijn van de normale geSHIFTe en ongeSHIFTe letters.

Er zitten een paar onduidelijke beperkingen in wat kan en wat niet kan, maar na een paar uur knutselen is het me gelukt om een Nederlands toetsenbord, een US-internationaal toetsenbord en een Cyrillisch toetsenbord in 1 locale te combineren. Met cAPS LOCK „uit” tiep je normale letters, met cAPS LOCK „aan” tiep je Russische letters.

Normaal, met AltGr en met CAPS-LOCK, alledrie zonder SHIFT toets:

Normaal, met AltGr en met CAPS-LOCK, alledrie met SHIFT toets:

kbdRuNl

Behalve dat ik wilde behouden wat je met de standaard locales kunt, wilde ik ook ondersteuning voor mensen die Russisch aan het leren zijn. In tegenstelling tot het Nederlands kent het Russisch normaal gesproken geen accenttekens op letters (ё en й zijn aparte letters in het alfabet), maar mensen die de taal nog moeten leren gebruiken accenttekens om aan te geven waar de klemtoon in een woord ligt.

Ik ben mijn keyboarddefinitie kbdRuNl genoemd en dit is het geworden:

1. Als basis ben ik begonnen met de Nederlandse US-International template met 2½ dode toets (‘ ” ` ~ ^).
2. Het blijkt dat je (in elk geval op het Microsoft OS dat ik gebruik) dode toetsen met cAPS LOCK niet „levend” kunt maken. Andersom kan wel, daarom heb ik de bestaande dode toetsen onder de AltGr moeten zetten. Dus als je nu op zo’n toets drukt, krijg je het teken dat je zou zien wanneer je de dode toets drukte en een spatie. Als je op de toets drukt met AltGr, krijg je het dode-toets-effect zoals het was. Dit is waarschijnlijk nog handiger ook als je Nederlands typt, want je gebruikt toch veel vaker een ” dan een ë.
3. Nu deze dode toetsen uit de weg zijn, kan je de Cyrillische tekens geSHIFT en ongeSHIFT koppelen op de SGCAPS posities.
4. Ik heb meteen een paar speciale karakters aan het toetsenbord toegevoegd:
   de non-breaking space onder AltGr-spatie,
   de horizontal ellipsis (…) onder AltGr-punt,
   het combining acute accent (  ́ ) onder AltGr-komma,
   „Nederlandse” dubbele aanhalingstekens onder AltGr-9/AltGr-0.
5. De Russische letters а е о у heb ik toegevoegd aan de dode toets ´ zodat ze gecombineerd de Latijnse letters á é ó ý geven.
6. Verder heb ik Russische klinkers toegevoegd aan het lijstje van dode toets ` zodat ze de letters ђ ћ џ ї љ ќ є geven – die alleen leesbaar zijn wanneer je het font „Timesse Russ” geïnstalleerd hebt.

In deze video zie je een korte demonstratie van kbdRuNl:

Ik moet nog wel even wennen aan mijn nieuwe toetsenbord locale: ik typ nog vaak een extra spatie als ik alleen een ” wil en moet nog wennen aan AltGr voor dode toetsen en het nuttige gebruik van de cAPSLOCK om te switchen van en naar Cyrillische letters. Maar over een paar weken zal ik je laten weten hoe het bevallen is!