Hedgefunds: pan-Europese sprinkhanenplaag

Het is crisis en het NOS Journaal brengt af en toe berichten dat hier en daar 3% of 4% krimp is. Dat zijn natuurlijk niet echte crisis-cijfers. Je ziet het aantal faillissementen in Nederland stijgen: in ‘09 Q1 waren er 85% meer faillissementen dan in ‘08 Q1, dàt klinkt als een crisis. En in plaats van lijdzaam af te wachten, kan je natuurlijk ook je eigen crisis veroorzaken: en daarvoor hebben we dan de hedgefunds.

In Intermediair nummer 18 van 1 mei 2009 las ik het artikel „Crisis? 5 Bedrijven die groeien tegen de verdrukking in”. Het gaat over bedrijven die blijven groeien in tijden van crisis (meestal zijn dit familiebedrijven). Een voetnoot in het artikel citeert ene Ed van de Vijver, die het opvallend noemt dat een aantal bekende faillissementen juist familiebedrijven waren die kort geleden overgenomen zijn door investeringsbedrijven: Märklin, Kroymans en Groenewegen.

Hema

Het artikel geeft verder een voorbeeld van Hema (rechter kolom pagina 35): het bedrijf maakte in 2008 flink meer omzet en winst, maar toch maakte het bedrijf op papier miljoenen verlies: het eigen vermogen van de investeerders werd namelijk omgezet in een lening – het geld werd geleend van die nieuwe eigenaar. Rente hoeft nog niet eens betaald te worden: die wordt gewoon steeds opgeteld bij de schuld. In dit artikel zijn de mensen van Hema nog tevreden over hun nieuwe lening, hoe het momenteel is weet ik niet.

Toch klinkt het een beetje als de truuk die DSB Bank een paar jaar geleden nog gebruikte: het zo ver verhogen van de schuld dat klanten nooit meer weg kunnen.

Leveraged

Het toverwoord voor investeringsbedrijven of Private Equity Funds is „leveraged takeover”. De eufemistische omschrijving hiervan is „een overname met geleend geld”. Dat klinkt onschuldig, maar het betekent gewoon dat de kosten van de overname door het overgenomen bedrijf zèlf opgehoest zullen moeten gaan worden. Is het niet vreemd dat de zittende directie die lening niet voor elkaar kon krijgen en een externe investeerder wel?

Een veel toegepaste truuk daarna is even simpel als effectief: het overgenomen bedrijf wordt gedwongen om dividend uit te betalen aan de investeerders. Zelfs meer dan er aan winst gemaakt werd. Om alles te kunnen betalen moet het bedrijf natuurlijk meer schulden maken.

Deze truukjes blijven goed werken zolang het lenen van grote sommen geld gemakkelijk en goedkoop is.

Sprinkhanenplaag

Hedgefunds worden in Duitsland intussen „Heuschrecken” genoemd: sprinkhanen. Als een bedrijf in bezit geweest is van een sprinkhanenfirma, dan valt er voor de anderen niets meer te eten en zal het bedrijf snel failliet gaan.

Dit ZDF filmpje geeft een paar voorbeelden van sprinkhanenstreken (klik op het YouTube logo):

Links

• ARD PlusMinus, 3 maart 2009: „Heuschreckenopfer sterben zuerst”,
  Scandlines en Pfaff;
• stern.de, 22 september 2008: „Kaufen, plündern, wegwerfen”,
  ATU;
• stern.de, 19 september 2008: „Die Pleiten der Heuschrecken”,
  Hertie, Pro-Sieben-Sat-1, ATU, Hugo Boss, Neckermann, Pfaff, Tank&Rast, Märklin, Rodenstock, Wehmeyer;
• geld-arbeitet-nicht.jimdo.com: „Aktuelles zu Heuschrecken”;
• focus.de, 24 februari 2009: „Gefallene Erfolgsmarken”,
  Berentzen, Commodore, Märklin en andere.