icesave

Op een gegeven moment bestaat de website nog uit maar 1 pagina, dan hoor je op de radio dat de 30 medewerkers thuis zitten en ‘s avonds staat er dit…

Beste Icesave spaarder,
Beste Icesave spaarder,

Zo vaak gebeurt het niet dat er in Nederland een bank omvalt. Maar de schade blijft beperkt vanwege het depositogarantiestelsel voor particulieren en kleine bedrijven. We zitten nu al helemaal goed, nu onze Wouter Bos de garantie (tijdelijk) tot maar liefst 100.000 pPpB verhoogd heeft.

Alleen voor achtergestelde deposito’s (±8% rente, looptijd van 10+ jaar) geldt deze garantie niet. Ik zie alleen dsb bank regelmatig adverteren voor deze deposito’s, maar sommige andere banken bieden ze ook aan.

Too little too late

Toen Icesave in Nederland kwam, riepen ze hard dat ze de Nederlandse spaarmarkt zouden gaan openbreken. Maar op dat moment was dat al lang gedaan door Turkse en Russische banken: die waren al zo’n 10 jaar in Nederland actief met „hoge” rentes. En door hùn toedoen waren al sinds ongeveer 2006 de stoffige grote Nederlandse banken ook al met aantrekkelijke spaardeposito’s op de markt gekomen.

Icesave heeft helemaal niets aan de spaarmarkt verbeterd. Hun schreeuwerige spin, die zonder na te denken werd overgenomen door alle journalisten, vergeef me de vergelijking, doet me onwillekeurig denken aan bedrijven als Oxxio en Pretium Telecom. De rente van Icesave leek misschien spectaculair hoog voor mensen die niet verder keken dan de Postbank, maar lag op dat moment gewoon helemaal in lijn met de markt. De hoogte van hun spaarrente is geen oorzaak voor het omvallen van deze bank.

De Turkse en Russische banken bestaan nog steeds, al hebben zij wel een stap opzij gemaakt: ze boden sinds de komst van Icesave niet meer de hoogste rente – vaak kon je zelfs bij een van de grootste banken al een betere rente krijgen. Maar op die manier hebben Turkse en Russische banken zichzelf beschermd tegen al te volatiel spaargeld en bijbehorende dramatische gevolgen van de kredietcrisis.

Al in april van dit jaar was al bekend dat, wanneer de branche in problemen zou komen, IJsland het garantiebedrag voor spaarders niet zou kunnen opbrengen. Pas toen iedereen dit nieuws vergeten was, verscheen Icesave in Nederland op de markt. De Nederlandse Bank had toen nog steeds bedenkingen, vandaar dat met Icesave speciale afspraken gemaakt werden, maar daar heeft het bedrijf zich van begin af aan niets van aangetrokken.

In een oorlog vallen er slachtoffers

Dat hoeft natuurlijk niemand er van te weerhouden om te adviseren om daar te gaan sparen, maar je moet wel even op je hoofd krabben als je zo’n bank meer geld geeft dan het garantiebedrag. Zoals bijvoorbeeld de vvd wethouder van de gemeente Asten die in IJsland een miljoen euro aan gemeentegeld vergokte en die honderden miljoenen te veel betaalde belastingeuro’s die door andere Nederlandse lagere overheden in het ijswater gegooid zijn. Je zou toch verwachten dat de Ceteco-affaire ambtenaren toch wat voorzichtiger gemaakt zou moeten hebben met het wegzetten van geld. En dat Enron failliet ging met een goede credit-rating zal toch ook niemand ontgaan zijn?

Een bekende uitspraak over het karakter van bankiers is deze:

„So far so good” riep de banker nog,
nadat hij op de bovenste etage van het hoofdkantoor uit het raam gevallen was.

Achteraf staan de beste stuurlui natuurlijk aan wal: als je verhalen die de ronde doen mag geloven, was Icesave nog niet eens gebouwd op solide drijfzand, maar op een bodemloze put van giftige Amerikaanse hypotheken. Waarom heeft Nederland niet veel eerder ingegrepen, bijvoorbeeld al voordat DNB die vergunning verstrekte? Waarom heeft men niet veel vaker gecontroleerd?

Of is Icesave gekomen en gesneuveld omdat we verwikkeld zijn in een strijd tegen het internationale terrorisme en het nou eenmaal zo hóórt dat er in een oorlog slachtoffers vallen?

Domino effect

Het depositogarantiestelsel bestaat vooral om problemen bij kleine banken te voorkomen. Dit is wat je leert in de lessen Economie op de middelbare school.

Die kleine banken hebben we hard nodig als samenleving, namelijk om te voorkomen dat een groepje van een paar grote banken de dienst gaat uitmaken en bijvoorbeeld nauwelijks rente uitkeert op spaargeld en dat mensen zonder veel spaargeld zelfs helemaal niet meer welkom zijn bij een bank.

Dat is de reden waarom destijds de staat de Postgiro en Rijkspostspaarbank moest oprichten en waarom de boeren de Rabobanken moesten oprichten.

Ik heb op school geleerd dat een grote bank nooit kan omvallen. Want daarvan zijn zoveel anderen afhankelijk dat als één grote bank zou vallen de andere grote banken ook omvallen en daarmee de hele economie. Dat wil niemand dus dan gaan mensen een oplossing zoeken voordat de bank valt. En daarom kwam er dus ook staatssteun voor onder andere Fortis.

Geschieden is

Welke Nederlandse banken en pensioen- en levensverzekeringsmaatschappijen zijn er de laatste tijd eigenlijk nog wel omgevallen?

  • Van der Hoop Bankiers (2005)
    de meeste spaarders hebben intussen hun gehele inleg teruggekregen, ook de spaarders die meer geld geparkeerd hadden dan de toenmalige depositogarantie
  • Vie d’Or (1995) → is anno 2009 nog in afwikkeling bij Achmea
  • Femis Bank (1990)
  • Amsterdam-American Bank (1982)
  • Tilburgse Hypotheekbank (1981)
  • Amsterdamse Teixeira de Mattos bank (1966)

Als banken in de problemen komen, dan is de oplossing in de praktijk vaak dat ze worden overgenomen (inclusief schulden en klanten) door een andere bank, zo ging het bijvoorbeeld met Slavenburg bank.

De prijs

Wat heeft het grapje met het verloren spaargeld van Icesave nou eigenlijk gekost – en wie moet dit betalen?

De verdeling is als volgt:

  • De eerste deel werd gedekt door de IJslandse garantie, dit is de eerste 20.887 van elke rekening – te betalen door de IJslandse staat;
  • Het deel van het saldo tussen 20.000 en 40.000 euro wordt gedekt door de oorspronkelijke Nederlandse garantie met oorspronkelijk een „eigen risico” van 10%.
    40% van dit deel van de schade moet betaald worden door de Rabobank, de rest wordt verdeeld over alle andere Nederlandse banken;
  • Omdat Wouter Bos op het laatste nippertje het garantiebedrag nog verhoogde, komt het bedrag van het „eigen risico” uit de vorige schijf en de gehele schade tussen 40.000 en 100.000 euro voor rekening van de Nederlandse belastingbetaler;
  • Er waren 467 spaarders met een spaartegoed hoger dan 100.000 en vooralsnog draaien zij zelf op voor de schade van het meerdere.

In absolute bedragen is de schade:

  • 1e schijf: ongeveer 1.100 tot 1.300 miljoen euro;
  • 2e schijf:  ongeveer 50 tot 100 miljoen euro,
    waarvan 20 tot 40 miljoen euro voor rekening van de Rabobank
    en 30 tot 60 miljoen euro voor de andere Nederlandse banken;
  • 2e en 3e schijf samen: ongeveer 500 miljoen euro,
    dus schade voor de belastingbetaler ongeveer 400 tot 450 miljoen euro;
  • 4e schijf: momenteel claimen 250 „ton-plus”-spaarders samen 25 miljoen euro.

3 gedachtes over “icesave

  1. Gisteren verscheen op nu.nl een artikel over het dalen van de spaarrentes. Aan het eind van het artikel lijkt het of de journalist een link probeert te leggen tussen het dalen van spaarrentes en het verdwijnen van icesave.

  2. Er is momenteel wat discussie over het terugbetalen van de schade.
    Icesave had toestemming om in Nederland 500 miljoen euro aan spaargeld op te halen, maar zoals je aan de bedragen hierboven ziet hebben dit ruim overtreden. Wie moet hiervoor boeten?
    Door Wouter Bos is 1.300 miljoen euro aan IJsland geleend zodat zij aan hun verplichting konden voldoen. De IJslanders willen deze lening niet meer aflossen, ze vinden dat ze niet moeten opdraaien voor het wangedrag van de IJslandse banken. Maar ze hadden er een paar jaar geleden geen probleem mee om royaal te leven van het buitenlandse spaargeld (denk bijvoorbeeld aan de SUV’s die ze kochten).

Vertel jouw mening

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s