Getallen: cijfers en letters door elkaar

getallen cijfers lettersLaatst schreef ik al een blog over telefoonnummers en letters, over het verwerken van letters in een telefoonnummer. Maar voor de echte nerd is er ook heel wat te vertellen over het gebruik van letters in getallen.

Weg met de decimale punt

In de tijd dat ik me met elektronica bezighield, maakte ik kennis met getallen met letters erin. Pas recent ben ik me gaan beseffen hoe ver de „elektro boeren” toen al hun tijd vooruit waren op de informatica.

Het zorgvuldig documenteren (van onderzoek en metingen) zoals ze je dat bijvoorbeeld ziet in Elektuur is iets waar ze in sommige bedrijfstakken (waar ze beroepsmatig met cijfers werken) tegenwoordig nog steeds niet van kunnen dromen. Maar dat is nog niet eens waar ik het nu over wil hebben.

Via Elektuur maakte ik kennis met een aparte manier van het noteren van getallen met een decimale punt/komma, of eigenlijk juist zonder.

2700 wordt 2,7k wordt 2k7Bij elektronicaonderdelen heb je te maken met waardes die kunnen uiteenlopen van biljardsten tot miljoenen. Van de waarde zijn maar een paar cijfers significant. Dit lost men op door deze getallen terug te brengen naar een waarde onder de 1000 door hem te schrijven met een SI-prefix (die een macht is van 1000), met het SI-symbool als vervanging van het decimaalteken.

Bijvoorbeeld: 2700, wordt met SI-prefix „2,7k”
(of voor Engelstaligen: „2.7k”), wordt „2k7”

Omdat het SI-symbool daarmee je decimaalteken geworden is, ben je internationaal gezien meteen af van de discussie of dat symbool nou een punt of een komma moet zijn.

Als je het mij vraagt is dit een prachtige internationale oplossing.

De letter „e” in getallen

Wanneer je een getal ziet met daarin de letter „e”, dan kan het gaan om een getal in wetenschappelijke notatie, zoals in de afbeelding hieronder.

wetenschappelijke notatieMaar het zou ook een hexadecimaal getal kunnen zijn. Voor het normale tientallige stelsel gebruiken we de cijfers 0 tot en met 9. Er zijn ook getallenstelsels met niet precies 10 verschillende waarden op elke positie. Voor stelsels met minder dan 10 verschillende waarden is dat geen probleem: bijvoorbeeld voor binair gebruiken we alleen 0 en 1 en voor octaal alleen de cijfers 0-7. Voor stelsels met meer dan 10 verschillende waarden worden de cijfers 0-9 aangevuld met letters, zo gebruiken we bijvoorbeeld 0-9 en a-f voor het hexadecimale stelsel.

Belgen

In de tijd dat Nederlanders nog met Guldens betaalden en Belgen nog met Franken, hadden de Belgen een (voor Nederlanders onbekende) afkorting in hun taalgebruik verstopt.

In Nederland betekende „het kost duizend vijf” een prijs van ƒ1.005,00
maar in België betekende „het kost duizend vijf” dat de prijs BEF1.500 was.

Omgerekend naar euro:
ƒ1.000 = 453,78
ƒ1.005 = 456,05

BEF1.000 = 24,79
BEF1.500 = 37,18

In België was de „5” dus duurder dan in Nederland.

Sorteren

Een andere plaats waar je in de elektronica cijfers en letters door elkaar ziet, is onder andere bij typenummers van halfgeleiders zoals transistoren en IC’s. In de elektronica had men 30 jaar geleden al door dat het handig is bij het sorteren van lijsten van typenummers dat dan de 2 voor de 10 komt, en niet andersom zoals bij het alfanumeriek sorteren op de PC meestal het geval is. Zo komt in een goed gesorteerde lijst de 74LS74 vóór de 74LS373, in plaats van erna.

En de truc is simpel: een kortere reeks van cijfers is altijd het kleinste getal (negeer voorloopnullen) en zijn reeksen van cijfers precies even lang dan kan je alsnog gewoon karakter voor karakter vergelijken.

Pas sinds Windows XP houdt Windows bestandsnamen op de juiste volgorde als je er getallen in gebruikt.

Kraftwerk — Numbers

Een gedachte over “Getallen: cijfers en letters door elkaar

  1. De zelfverklaarde bazen van de Nederlandse taal zijn het er niet over eens hoe je een rangtelwoord in cijfers moet schrijven. Geruststellende gedachte: de letter “e” direct achter het laatste cijfer schrijven is de enige schrijfwijze die door allemaal toegestaan is. Zie taaladvies.net.

Vertel jouw mening

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s