„Fail!”, over kapotte apparaten

Fail!Iemand die een apparaat of machine ontwerpt, moet er als ontwerper altijd rekening mee houden dat het apparaat een keer spontaan kapot kan gaan. Bijvoorbeeld omdat sommige onderdelen of verbindingen verouderen.

Dat een apparaat bij een storing gerepareerd moet worden is iets waar je niets aan kunt doen. Maar je moet wel proberen te voorkomen dat er op het onverwachte moment iets ernstigs gebeurt, bijvoorbeeld dat het apparaat ontploft in het gezicht van de consument. En als het even kan dat er zo weinig mogelijk andere onderdelen ook kapot gaan.

Zekering

Daarom worden er aan apparaten onderdelen toegevoegd die zogezegd bij „normaal gebruik” geen nut hebben. Een voorbeeld dat de meeste mensen zullen kennen uit de lessen Natuurkunde is de zekering: als er ergens in het apparaat een kortsluiting ontstaat, zal de zekering als eerste kapot gaan om zo het apparaat te beschermen tegen meer schade.

Moderne elektronica gebruikt veel minder stroom en is erg gevoelig, daarom is een zekering tegenwoordig niet meer altijd zo effectief. Op sommige plaatsen wordt daarom in plaats van zekeringen een weerstand met een lage waarde (0Ω) en laag vermogen gebruikt: bij normaal functioneren van het apparaat doet dit onderdeel niets, maar zodra er een grotere stroom gaat lopen zal deze weerstand verbranden en op die manier duurdere onderdelen beschermen.

Industriëel ontwerp

Als het ontwerp van een apparaat op dit gebied goed in elkaar zit, dan merk je daar als consument waarschijnlijk helemaal nooit iets van, maar toch is het belangrijk dat die beveiliging er is. Je thermostatische radiatorkraan doet het waarschijnlijk altijd goed, maar als hij het een keer niet meer doet is het prettiger dat het water dan veel te koud is, dan dat het veel te heet is — voor degene die op dat moment onder de douche staat.

Hoe simpeler de beveiliging hoe beter. Het verwarmingselement in een gewone soldeerbout is bijvoorbeeld gemaakt van een materiaal dat bij hogere temperatuur steeds slechter gaat geleiden. Het is verwarmingselement, thermostaat en overtemperatuurbeveiliging in één.

Hieronder een paar voorbeelden van problemen en hoe ze opgelost werden.

Gloeilampen en spaarlampen

gloeilampGloeilampen hebben vaak een verzwakt plekje in de gloeidraad. Veel mensen denken dat het een complot van de fabrikanten is om lampen sneller te laten verslijten. Het is wel waar dat de levensduur van gloeilampen ooit „gestandaardiseerd” is op 1.000 uur, maar toch is dit plekje vooral bedoeld als een soort zekering: het is namelijk best vervelend als elke keer dat er bij je in huis een gloeilamp versleten is hij spectaculair aan zijn einde komt (= hij knalt uit elkaar) en de hele elektriciteitsgroep uitvalt.

Op WikiPedia vind je informatie over de beveiliging die in spaarlampen ingebouwd is. Bij spaarlampen is het inbouwen van een goede beveiliging nog veel belangrijker dan bij gloeilampen. Veelvoorkomend probleem met de huidige beveiliging van spaarlampen is dat deze onder bepaalde omstandigheden helaas veel te snel een eind aan het leven van de lamp maakt.

Voorwielvering in auto’s

De afgelopen jaren zijn er bij auto’s in Nederland veel problemen met vering. Bij oude auto’s gingen de voorveren nooit kapot, maar een aantal fabrikanten is er in geslaagd de kwaliteit zo ver te verlagen dat er bij nieuwe auto’s wel af en toe eentje breekt.

Dat is op zich nog niet erg, ware het niet dat er een kans is dat de gebroken veer zich in de voorband prikt zodat die blokkeert. Als dit gebeurt bij 130 kilometer per uur op een snelweg, dan zorgt dat voor de inzittenden van de auto voor een tamelijk onprettig gevoel. De oplossing hiervoor die de fabrikanten aanbieden is dat ze een soort „schoteltje” monteren onder de veer. De veer kan dan nog steeds breken, maar als het gebeurt dan is de kans kleiner is dat de kapotte veer door de band prikt.

CV-ketels

Een voorbeeld uit de jaren ’80 van hoe het mis kan gaan juist door een beveiliging, is een bepaalde beveiligingsmodule voor CV-ketels.

Deze module, van een wereldwijd bekende fabrikant, hoort er voor te zorgen dat de gastoevoer gesloten blijft als de waakvlam is uitgegaan. Maar door een ontwerpfout bleek deze beveiligingsmodule onder bepaalde omstandigheden de gastoevoer juist open te zetten wanneer de waakvlam uit ging. Deze fout ontdekte men pas na diverse ontploffingen van woningen.

Meer voorbeelden

Ik heb een paar aparte blogs geschreven met voorbeelden van storingen in:

Terugroepakties

Veel mensen denken dat er altijd een landelijke terugroepactie georganiseerd zal worden, als blijkt dat een product een ontwerpfout heeft. Maar dat is meestal juist niet het geval. In de praktijk worden er, vooral voor duurdere apparaten, vaak alleen terugroepacties georganiseerd als er sprake is van levensgevaar, dus als er letterlijk een mens of een kind kan overlijden als gevolg van de fout.

foto en illustratie: blafhert

Advertenties

Een gedachte over “„Fail!”, over kapotte apparaten

Vertel jouw mening

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s