Gloeilamp 1000 uur

Planned Obsolescence: van gloeilamp tot Apple

gloeilampHet gloeilampje is door stripverhalen en tekenfilms het internationale symbool geworden voor „een goed idee”. Maar juist die gloeilamp is het eerste industriële product dat slachtoffer werd van marketing.

Iedereen weet: goede techniek is zonder marketing niet te verkopen, maar slechte techniek is wel te verkopen mét marketing. Wanneer een fabrikant met opzet een product verslechtert om meer te kunnen verkopen, dan noemen we dat „Planned Obsolescence”.

In maart 2008 schreef ik deze blogpost:

Beste Mythbusters,

Is het waar dat de eerste nylon panties die werden geproduceerd vrijwel onverwoestbaar waren, maar dat daarna de fabrikanten met opzet de kwaliteit verslechterd hebben voor meer omzet?

Het antwoord op deze vraag blijkt te zijn: ja, dit werd gedaan omstreeks 1940 door de chemici van DuPont.

Het hoe en waarom hiervan in de arte documentaire „Pyramids of Waste”
aka „The Lightbulb Conspiracy”, of „Kaufen für die Müllhalde (ARTE/HD)”, uit 2010.

Er zijn 2 vormen van Planned Obsolescence.

De eerste vorm is:

  • Met „Design” behoefte creëren, zodat mensen nog prima bruikbare spullen uit zichzelf willen weggooien.

De tweede vorm is: apparaten technisch aanpassen zodat ze minder lang gebruikt kunnen worden. De film geeft deze voorbeelden:

  • Inkjet printers die stoppen met printen zodra een ingebouwde tellerchip gereset moet worden (en dat is duurder dan een nieuwe printer kopen);
  • Gloeilampen waarvan lang geleden de levensduur afgesproken werd op 1.000 uur door het Phoebus kartel;
  • Het materiaal van Nylon kousen werd aangepast zodat ze konden ladderen;
  • De accu van een iPod ging bij veel mensen maar een maand of 18 mee en is niet te vervangen, de kwaliteit van de accu bleek uitgebreid onderzocht voordat het apparaat in productie ging („Westley vs Apple”).
Gloeilamp 1000 uur
„Phoebus” kartel voor gloeilampen

Tot aan de val van de muur was het in de ddr verplicht om koelkasten en wasmachines te maken die 25 jaar meegingen, terwijl in Amerika iemand ooit zelfs voorstelde om Planned Obsolescence wettelijk te verplichten, om zo een eind te maken aan de recessie.

Nog een paar voorbeelden (niet uit deze film) van apparaten die verdacht snel „versleten” zijn:

  • De „time capsule” van Apple (een externe harddisk met WiFi) gaat meestal na precies 18 maanden kapot;
  • Het „Click Wheel” van de Apple iPod gaat bij veel consumenten binnen 18 maanden na aankoop kapot.

Wat is marketing toch een mooi vak.

PS: tijdens het schrijven van deze blog werd het filmpje al een keer van YouTube verwijderd, ik hoop dat het er nog staat tegen de tijd dat jij het wilt bekijken.

foto: blafhert, thumbnail: YouTube

Advertenties

Vertel jouw mening

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s