Middelloon pensioen: waar zit het lek?

WerknemerspensioenEen tijd geleden beschreef ik in het artikel „Zo werkt pensioen” het werknemerspensioen. Op papier lijkt alles precies te kloppen, maar toch zitten pensioenfondsen nu in de problemen.

Komt dat alleen door de tijdelijk zo slechte rendementen op de beurs, of zit er misschien een lek in het „Middelloon” pensioen systeem?

„Middelloon” pensioen: waar zit het lek?

Kenmerken van het middelloon system:

Het pensioenfonds bepaalt in dit systeem jaarlijks de in te leggen premie en geeft je een garantie af over de hoogte van het pensioen dat je later zult krijgen. Kunnen ze zich een keer niet aan de gegeven garanties houden, dan hoor je uitgebreid in de media dat ze gaan „afstempelen”. Extra winsten en extra kosten worden eerlijk verdeeld over alle deelnemers.

Er zijn verschillende pensioensystemen en ze hebben hun eigen lekken. Vraagt je werkgever je of je zou willen overstappen van het „middelloon” systeem op het „beschikbare premie” systeem, dan is het verstandig om ze allebei even te lezen. De onderstaande lekken zijn typisch voor een pensioen met collectiviteit, zoals een Middelloon pensioen.

Te weinig premie

De bedoeling van een pensioenfonds is dat er op je 65e verjaardag genoeg geld in kas is om je de rest van je leven een uitkering te geven. Maar als dat niet lukt, als je dus aan het eind ziet dat er nog te weinig geld gespaard is, dan weet je achteraf dat je er meer premie in had moeten stoppen. Eigenlijk is het heel simpel.

Maar waarom konden de pensioenfondsen dat dan niet eerder zien?
In de media lees je een aantal standaard smoesjes:

Vergrijzing?

Vergrijzing kan je 65 jaar van tevoren zien aankomen. Behalve dat is het werknemerspensioen niet eens een omslagstelsel: het principe is dat iedereen door te werken spaart voor zijn eigen pensioen. Pensioenfondsen hebben nu meer geld in beheer dan ooit.

Mensen worden steeds ouder?

Ik zag laatst een filmpje van een groot pensioenfonds dat beweerde dat mensen nu gemiddeld 5 jaar langer leven dan 50 jaar geleden. Als het zo zou zitten, dan was het nog steeds maar 0,12% per jaar gemiddeld en een bedrijf dat van het berekenen van de toekomst zijn werk gemaakt heeft moet zoiets toch kunnen incalculeren.

Jongeren beginnen steeds later met werken?

Dat is echt geen geldige reden, dat heb ik al uitgelegd in het artikel Waarom is mijn pensioen zo laag?.

Als een pensioenfonds te weinig premie rekent, dan komt dat vaak omdat ze rekenen met onrealistisch hoge rendementen op beleggingen en dat doen ze al heel erg lang. Te weinig premie rekenen betekent ook een te lage bijdrage van de werkgever, dus die hoor je niet klagen.

Terugstorten

Zo werkt pensioen: terugstorten
Terugstorten (klik voor meer)

Eind vorige eeuw ging het even zo goed op de beurs, dat sommige mensen dachten dat er „te veel” geld zat in de pensioenfondsen. Erg dom natuurlijk, want bij beleggen op lange termijn volgt er op een goede periode altijd een slechte periode en dan raak je een groot deel van je winst weer kwijt. Toch heeft in een vlaag van verstandsverbijstering de politiek destijds besloten dat de pensioenfondsen geplunderd mochten worden door werkgevers.

Deze gebeurtenis is men „terugstorten” gaan noemen en anno 2012 is het nog steeds helemaal niet duidelijk welke werkgevers er hoeveel geld geplunderd hebben en wat ze met dat geld gedaan hebben. Maar het is in elk geval wel te veel geweest, anders hadden de pensioenfondsen nu niet in de problemen gezeten. Zien we dit geld ooit nog terug?

Eindloonregeling

Lang geleden werd een pensioen berekend uit het laatst verdiende salaris, dit is de zogeheten „eindloonregeling”. Iemand die werkte in een groot bedrijf en goed kon opschieten met zijn directe baas, kreeg een nog net paar maanden voor zijn 65e een enorme salarisverhoging en kreeg daardoor de rest van zijn leven een hoger pensioen.

Eindloonregelingen zijn intussen voor (bijna) iedereen afgeschaft, dat is eerlijker.

Te grote solidariteit

Als je praat over pensioen, dan ga je ervan uit dat je de 65 haalt. Maar ondanks de leus „mensen worden steeds ouder” zijn er nog steeds heel veel mensen die sterven nog voordat ze 65 zijn. Hun gespaarde geld blijft in het fonds, het wordt gebruikt voor uitkeringen van de mensen die nog leven. Zo werkt de solidariteit van een fonds.

Een „te grote solidariteit” is een eufemisme voor mensen die een goed pensioen krijgen, terwijl ze zelf maar weinig hebben meebetaald aan het fonds. Ándere mensen moeten daar dus voor werken, zonder dat er een eerlijke kans is dat zij daar iets voor terug krijgen.

Het betekent bijvoorbeeld dat alleenstaanden moeten meebetalen aan pensioenen voor partners van gehuwden.

Lage rente

Pensioenfondsen beweren dat ze lopende pensioenen niet kunnen indexeren doordat de rente nu zo laag is. Toch is lage rente niet iets van vandaag of gisteren (sterker nog: spaarrente daalt al bijna mijn hele leven) maar zelfs gewone spaarrente is nog steeds hoog genoeg om inflatie te kunnen compenseren.

De werkelijke reden is: dat er te weinig geld in kas is wanneer je 65 wordt.

De oorzaken: structureel te weinig premie laten inleggen, te veel geld verloren aan sociale uitkeringen, terugbetalingen en niet tijdig laten compenseren van tekorten.

De schuldige is natuurlijk: het pensioenfonds.

Een gedachte over “Middelloon pensioen: waar zit het lek?

  1. ABP rakelt ‘greep in kas’ op
    (let op: fd.nl serveert maar 1 pagina per dag)

    Voor het eerst heeft pensioenfonds ABP zijn klanten verteld dat de overheid in het verleden ƒ 30 mrd uit het fonds heeft gehaald. In twee vormen: ten eerste werd door de overheid (als werkgever) te weinig premie betaald, ten tweede moest ABP VUT uitkeringen betalen.

Vertel jouw mening

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s