Gewoon nog wat toverpoeder erbij

Beesten in het nieuwsHet is een vloeistof die donkerbruin is, warm is en lijkt op koffie. Ra ra wat is het? Kantoorkoffie!

„Verbeterde samenstelling”: hoe kan je ons voedsel nóg goedkoper produceren?

Goedkoper

Als een fabrikant een product gemakkelijker kan maken, of met goedkopere grondstoffen, dan betekent dat meer winst.

Lang geleden begonnen fabrikanten met weglaten van een deel van de dure grondstoffen. Zo kennen we de Koetjesreep (heet „cacao-fantasie”, want te weinig chocolade) en de vruchten-nectar (te weinig vruchtensap om „sap” te mogen heten). „Banketbakkersspijs” lijkt op amandelspijs, maar is veel goedkoper.

Weglaten en kosten besparen gebeurt ook in de keuken. Smaakt het eten door al dat weglaten naar karton of zelfs naar helemaal niets? De kok zou er natuurlijk wat échte (verse) ingrediënten bij kunnen gooien, maar veel goedkoper (zeker in een grote keuken) is het om toverpoeder te gebruiken. Probleem is alleen dat je leven lang elke dag toverpoeder eten slecht kan zijn voor je gezondheid.

Transvet, suiker en zout

Koks gooien gewoon suiker in het eten, zodat het lekker naar caramel gaat smaken, in plaats van naar wat het is. Ook met zout kan je voedsel „lekker” maken: doordat je het zoete of zoute proeft, proef je de (vieze?) smaak die het product echt heeft niet meer zo goed.

Met een zoete smaak kan je een product kindvriendelijk maken. Maar dat kan goedkoper: zoetstof is veel goedkoper dan suiker, dus waarom nog echte suiker gebruiken? Met een beetje geluk kan je mensen zelfs extra laten betalen voor een „suikervrije” versie!

Wat er slecht is aan suiker, zout en zoetstoffen in het eten hoef ik niet meer uit te leggen. Er zijn intussen in Nederland zelfs regels voor het terugbrengen van de hoeveelheid zout in brood en kant-en-klaar maaltijden.

msg aka ve-tsin

msg zit in „Chinees” eten. Je proeft het niet bewust, het smaakt alleen „lekker”.

Al zo’n beetje mijn hele leven twijfelt men aan het ongevaarlijk zijn van deze stof, al zal het niet zo’n grote vaart lopen; in Nederland kennen we het misschien nog niet zo lang, maar in China zelf gebruiken ze het al vele generaties.

Een symptoom van een (te) scheutig gebruik van msg door de kok, is dat je na het eten in het restaurant moet hoesten.

msg heet op voorverpakte producten E621 of „gistextract”.

Planta

Een van de eerste voorbeelden waar het helemaal mis ging met het goedkoper maken van ons voedsel, was de margarine van het merk Planta.

Vroeger werd in margarine standaard vermalen koeienuier als emulgator gebruikt. Vies hè? Een Rotterdams bedrijf dacht dat dit wel goedkoper kon met een chemisch stofje „ME-18” dat ze gemaakt hadden. Helaas bleken Duitsers die dit op hun butterbrot smeerden ziek te worden. Dat dit geen aanstellerij was, bleek toen ze het een paar jaar later in Nederland gingen uitproberen: ook Nederlanders werden ziek en 4 mensen bleken zelfs te sterven na het eten van deze margarine.

Tegenwoordig gebruikt men varkensvet als emulgator in margarine.

Varkensvet

In goedkope pizza’s zit niet alleen analoogkaas, maar zit ook vaker varkensvet dan je zou denken. Natuurlijk niet zo rechtstreeks uit het varken (in de worst), maar in een bewerkte vorm en dan noemen we het officieel E471 of „mono- en diglyceriden van vetzuren”. Omdat je achteraf chemisch niet meer kunt bewijzen dat deze stof van varken gemaakt is, is het zelfs voor veel moslims niet „haram” om het te eten. En dat is maar goed ook, want dit stofje zit bijna in alles wat je eet.

Een tijd geleden had ik het op de Senseo pagina al over varkensvet in koffiepads: in de gewone koffiepads zit geen varkensvet, maar in „Cappuccino”-koffiepads zit wel E471. Maar dat staat ook gewoon op de verpakking, als je tenminste weet hoe je de codes moet lezen.

Als je allergisch bent voor varkensvet, dan zou je de ingrediëntenlijsten moeten lezen van alles wat je koopt in de supermarkt. Maar daar is natuurlijk geen beginnen aan en het helpt je al helemaal niet als je ooit wel eens iets buiten de deur wilt eten.

Handiger is om vuistregels aan te houden van producten waar het meestal in zit en die je dus maar beter helemaal niet meer buiten de deur kunt eten: varkensvet zit in bijna alles dat goedkoop en „luchtig” of „smeuïg” moet zijn, ook als het daarna gebakken of bevroren is. Voorbeelden: brood, aardappelpuree, roomijs.

Varkensvet en de bakker

Een belangrijk toverpoeder van de bakker is „broodverbeteraar”, waar vaak varkensvet in zit. Het wordt vaker gebruikt voor brood dat moeilijker te maken is, voor brood dat „langer vers” blijft, voor witbrood, voor luchtige broodjes, of bijvoorbeeld in cake.

Vaak bestaat er ook een variant zonder, maar die is dan (veel) duurder. Sinds ik het varkensvet in de gaten hou is me bijvoorbeeld opgevallen dat de individueel verpakte plakken cake van Albert Heijn ineens veel goedkoper werden, maar dat ze op dat moment overgestapt waren op varkensvet als emulgator. En bij een andere supermarkt kan je kiezen momenteel tussen op het oog dezelfde stroopwafels waarbij een pakje van 10 goedkoper is dan een pakje van 8 — maar het grotere/goedkopere pakje is gemaakt met varkensvet.

Wist je trouwens dat de bakker „hulpstoffen” niet hoeft te vermelden en dat bij brood dat pas in de winkel is verpakt het zelfs helemaal niet verplicht is om een juiste lijst van ingrediënten op de verpakking te vermelden?

Varkensvet en de douche

Nog een tip voor de mensen die allergisch zijn: varkensvet zit niet alleen in dingen die je kunt eten, maar ook bijvoorbeeld in shampoo en in douche-gel. Ben je allergisch voor varkensvet, was dan shampoo zo snel mogelijk uit je haar en was je lichaam niet met douche-gel — want die gel blijft extra lang aan je lichaam kleven.

3 gedachtes over “Gewoon nog wat toverpoeder erbij

  1. Het is in Nederland eigenlijk al heel lang verboden, maar voor sommige broodverbeteraar gebruikt men nog steeds mensenhaar, zo ontdekt de Keuringsdienst van Waarde. Als het proces perfect verloopt, is het achteraf chemisch niet te bewijzen dat er menselijke resten gebruikt werden voor het brood.

    Vorige week ontdekte de Keuringsdienst dat Lipton thee „lekker” gemaakt wordt met 4 tot 5 procent toegevoegde suiker.

Vertel jouw mening

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s