Gloeilampvervanger waar ben je?

gloeilampIn 2009 schreef ik dat de halogeenlamp met normale fitting (zie thumbnail) voor mij een volwaardige vervanger was voor de gloeilamp. Maar 5 jaar later hebben we natuurlijk veel zuinigere ledlampen, toch? Ik kocht een stroommeter en ging op koopjesjacht.

Ik wil geen zwarte gaten in de hoeken van mijn woonkamer, als ik gloeilampen vervang door spaarlampen. De meeste ledlampen van bekende fabrikanten schijnen maar in één bepaalde richting, daardoor zijn ze niet echt geschikt om te gebruiken in bestaande armaturen. Toen ik lampen ging uitkiezen voor deze test, ben ik daarom specifiek gaan zoeken naar 360° „rondstralers”. Verder moest de lamp natuurlijk „Warm Wit” zijn en een normale (grote) E27 fitting hebben.

Hier zie je lampen die ik heb getest:

Specificaties van fabrikanten zou ik graag willen controleren. Om de stroom te meten, heb ik een Fritz!Powerline 546E gebruikt: dat is een soort stopcontact met ingebouwde netwerkrouter. Een van de dingen die hij kan, is een grafiek tekenen van het stroomverbruik van het aangesloten apparaat en die grafiek kan je dan op je computer bekijken — eventueel via internet. Alle lampen heb ik een uur lang gemeten en hieronder zie je het resultaat (met wat creatieve input van mijzelf). Verder beschrijf ik de specificaties van de fabrikant en mijn eigen ervaring.

ah halogeen „Standaard Lamp” 53W

Als eerste meet ik ter referentie een bekende halogeenlamp: ik had nog een nieuwe ah halogeenlamp liggen van 53 Watt, volgens ah vergelijkbaar met een gloeilamp van 69 Watt.

Specificaties:
840 lumen, 242 mA, kleurtemperatuur 3000K, levensduur 1500 uur.

Meetresultaat:

stroomverbruik AH halogeen 53W
(klik voor groter)

De zwarte lijn geeft de netspanning weer, volgens de schaal aan de rechterkant: de spanning schommelde tijdens de meting rond 230 Volt. Het groene vlak is de verbruikte stroom, volgens de schaal aan de linkerkant: bij deze lamp schommelde dat rond de 55 Watt, dus dat klopt wel ongeveer met de specificaties. Als ik de gemeten 230 Volt en 0,24 Ampère met elkaar vermenigvuldig, kom ik op 55 VA; de lamp is dus een keurige Ohmse belasting.

Deze lamp geeft goed licht en is prima geschikt als vervanger voor een 60 of 75 Watt gloeilamp, maar dat wist je al. Het grootste praktische nadeel van dit type lamp is de korte levensduur: als je in huis 10 lampen hebt die je elke dag 10 uur gebruikt, dan moet je ongeveer 2 keer per maand ergens een lamp (laten) vervangen. Dat doet een ledlamp beter.

Corn led 12W / 15W

Een corn lamp is een lamp waarbij veel kleine ledjes (zo’n 0,1 Watt per led) op een cilinder gemonteerd zijn, als maïskorrels op een kolf. Een paar jaar geleden had ik al eens zo’n lamp gekocht bij een Nederlandse webwinkel, maar bij die lamp zat geen bescherming om de leds. Dat is een klein beetje levensgevaarlijk, al geeft die lamp verder wel prima licht. De twee lampen die ik nu besteld heb, hebben een plastic bescherming, met een paar gaatjes voor de koeling.

Specificaties 12W corn:
36 leds merk Epistar maat 5730, 12 Watt, 1100 lumen, levensduur 50.000 uur

Meetresultaat:

stroomverbruik Corn LED 12W 36x5730
(klik voor groter)

Specificaties 15W corn:
48 leds merk Epistar maat 5730, 15 Watt, 1400 lumen, levensduur 50.000 uur

Meetresultaat:

(klik voor groter)
(klik voor groter)

Ik heb ze niet verwisseld: de „12 Watt” lamp gebruikt 4 Watt en de „15 Watt” lamp gebruikt zelfs maar 3 Watt. Je ziet dat het eerste lampje op een hogere netspanning heftiger reageert dan het tweede lampje. In de eerste grafiek zie je dat de netspanning een piek van 235 Volt had, deze duurde precies het kwartier voor zonsopkomst — ik weet niet of dat toeval was.

De 15W versie lijkt iets feller dan de 12W versie, ondanks het lagere stroomverbruik. Het licht van deze lampjes is ongeveer vergelijkbaar met een gloeilamp van 40 Watt: het gespecificeerde aantal leds klopt (ik heb ze nageteld), maar het aantal lumen klopt niet echt. Als je spanning en stroom vermenigvuldigt, kom je op ongeveer 12 VA, misschien dat ze daarom als 12 cq 15 Watt verkocht worden.

Tip: 10 van deze lampjes heb je al voor minder dan 22 euro inclusief verzendkosten.

Jammer van het teleurstellende vermogen, maar verder zijn deze lampjes wel ontzettend goedkoop (inclusief verzendkosten uit China kosten ze ongeveer hetzelfde als de ah lamp hierboven) en ze zijn ook erg degelijk, want de postbode heeft ze bij mij gewoon door de brievenbus naar binnen gegooid en dat hebben ze overleefd. Binnenkort meer testen van deze lampjes op mijn blog.

Filament led 12W

Een andere recente ontwikkeling, die je in Nederland nog nauwelijks ziet, is de filament led: een glazen bolletje in de vorm van een ouderwetse gloeilamp, met daarin led-staafjes die ongeveer 1 Watt per stuk uitstralen. Je zou in theorie het aantal Watts kunnen weten door gewoon het aantal staafjes te tellen, maar zó gemakkelijk gaat het natuurlijk niet: de staafjes werken op 75 Volt dus er zit nog wat elektronica tussen het staafje en de netspanning. Dit type lamp is behoorlijk prijzig, omdat de staafjes bijna een dollar per stuk inkoop kosten. Hoe hoger het vermogen, hoe heter de leds, hoe korter de levensduur: je ziet dat bij lampen met 8 of meer filamenten de prijs stijgt en de levensverwachting dramatisch daalt. Het praktische maximum lijkt daarom bij 6 filamenten per lamp te liggen.

Specificaties filament 12W:
6 filament leds, 12 Watt, 660 lumen, levensduur 100.000 uur, RA >80%

Meetresultaat:

(klik voor groter)
(klik voor groter)

Met de kennis van nu, snap ik dat de specificaties van deze fabrikant al niet helemaal konden kloppen: 12 Watt kan gewoon niet met 6 staafjes. De lamp blijkt in werkelijkheid maar 2½ Watt op te nemen (en ongeveer 5 VA) en bevat in werkelijkheid niet 6, maar 4 staafjes. Er komt amper even veel licht uit, als uit een gloeilamp van 40 Watt. Daar staat tegenover dat hij qua uiterlijk heel veel lijkt op een antieke Edison gloeilamp: hij ziet er nostalgisch uit en je ziet helemaal niks van ingebouwde elektronica. Het licht straalt perfect rond, dus hij is geschikt voor bijvoorbeeld ouderwetse kroonluchters. Negatief punt is dan weer dat deze lamp een stroboscopisch effect heeft, dus erg veel elektronica zit er ook niet in.

Filament led 8W met „driver”

Om een vergelijking te kunnen maken met de vorige lamp, kocht ik ook een filamentlamp van een andere fabrikant. De fabrikant van de tweede filamentlamp geeft aan dat er een elektronische „driver” ingebouwd is. Bij deze lamp is die keurig netjes weggewerkt in de metalen voet van de lamp: van bovenaf kan je de onderkant van het groene printplaatje zien.

Specificaties 8W filament:
4 filament leds, 8 Watt, 650 lumen, levensduur tot 30.000 uur

Meetresultaat:

(klik voor groter)
(klik voor groter)

Je ziet dat het stroomverbruik in het eerste kwartier na een koude start zakt van 6,3 Watt naar 5,2 Watt (en 9 VA). Schommelingen in de netspanning zie je niet terug in het verbruik van de lamp en de lamp heeft geen last van een stroboscopisch effect. Nee, ik heb niet de specificaties van deze lamp met de vorige verwisseld: er zitten in werkelijkheid 6 filamenten in de lamp, niet de gespecificeerde 4. De hoeveelheid licht is net niet vergelijkbaar met een gloeilamp van 60 Watt.

U-LED 9W / 12W

Voor een lange levensduur van een ledlamp is goede koeling van groot belang. Sommige ledlampen zijn daarom voorzien van een glazen omhulsel, dat gevuld is met helium. Helium geleidt warmte 6 keer zo goed als gewone lucht en de theorie is dan dat de ledlamp veel langer meegaat. Maar de U-led is niet zo’n lamp, bleek toen er tijdens de test spontaan tot nu toe 3 kleine stukjes glas afvielen. De fabrikant verzekerde mij dat ondanks de gaten in het glas, ik de lampen toch veilig kan blijven gebruiken. Van de lamp kocht ik een 9W variant en een 12W variant. Gratis tip: niet in een hanglamp gebruiken.

Specificaties 12 Watt U-led:
60 leds merk Epistar maat 2835, 12 Watt, 1130 lumen, levensduur 50.000 uur, CRI 70%

Meetresultaat:

(klik voor groter)
(klik voor groter)

Hee, de specificaties kloppen bijna met de gemeten waarde, dat is nieuw: de 12 Watt lamp gebruikt 10½ Watt en 20VA. Eindelijk een lamp in de test die een bak licht geeft.

Specificaties 9 Watt U-led:
96 leds merk Epistar maat 3014, 9 Watt, 864 lumen, levensduur 50.000 uur, CRI 70%

Meetresultaat:

stroomverbruik U-LED 9W
(klik voor groter)

Na het opwarmen gebruikt de lamp 9,9 Watt en 19 VA. Ja, het klopt: dat is eigenlijk gewoon hetzelfde als wat de 12W variant gebruikt. Toch geeft deze lamp wel wat minder licht: de 9W variant is ongeveer vergelijkbaar met een kwiklamp van 13 Watt of een gloeilamp van 60 Watt, de 12W variant is vergelijkbaar met een kwiklamp van 20 Watt of een gloeilamp van 100 Watt. Voor een deel komt het verschil in efficiëntie natuurlijk door verschil in leds, maar ook zeker voor een deel door verschil in stuurelektronica.

Een leuk detail is dat ze bij de 9W lamp de led aan het eind van elke buis op z’n kant hebben gezet. Nadeel van de 12W lamp is dat deze een flink stuk groter is dan een gewone gloeilamp, dus het kan zijn dat die niet in je armatuur past.

Conclusie

Het verschil in efficiëntie van lampen is groot, ook tussen lampen van dezelfde fabrikant. Ik weet niet of het toeval is, maar in deze test hadden de lampen met een iets hoger vermogen steeds een veel hogere efficiëntie. Het blijkt ook dat de meeste onbekende fabrikanten hun ledlampen helaas adverteren met het schijnvermogen — spanning maal stroom — maar omdat ze werken op wisselspanning zegt dat weinig over het echte vermogen of over de lichtopbrengst.

Ik heb voor deze test gezocht naar „koopjes”, al betaalde ik voor de duurdere lampen uit de test desondanks tegen de tien euro per stuk. Ik realiseer me dat de prijs van een ledlamp eigenlijk helemaal niet belangrijk is: met een levensduur van 50.000 uur hoef je toch pas over 10 jaar een nieuwe te kopen en een iets betere efficiëntie rechtvaardigt al gauw het verschil in aanschafprijs.

Vergeleken bij halogeenlampen heeft elke ledlamp als voordeel dat je in huis niet meer 2 keer per maand, maar nog maar 1 keer per jaar een lamp hoeft te vervangen; dat scheelt behoorlijk in de kosten als je bijvoorbeeld hulpbehoevend bent en dat niet zelf kunt doen.

Advertenties

5 gedachtes over “Gloeilampvervanger waar ben je?

  1. Het typenummer van de led blijkt alleen te gaan om de (smd) verpakking van de chip. In het algemeen kan je stellen dat 2835 (rechthoekig) nieuwer is dan 3014 (smal) en die is op z’n beurt weer nieuwer dan 3825 (vierkant en rond). Het verschil in performance kan een factor 2 zijn, maar hangt in de praktijk sterk af van de fabrikant van de chip die er in zit — en die is niet te zien, anders dan door te kijken naar het licht dat de led uitstraalt.

    Zie: Introduction to LED Packaging: What are 2835,3014,3528 and COB

    Nog een tip: op de plaatjes van verkopers lijkt „warm wit” altijd heel erg geel, maar in de praktijk is het dat helemaal niet en is er geen reden om een koudere kleur te kiezen.

  2. – update –

    Intussen heb ik een nieuwe 12W U-LED lamp gekregen. Deze gebruikt nu wel echt de volle 12 Watt en heeft geen gaten in het glas.

    Pas vandaag viel me op wat de reden is dat de 15W corn lamp zo weinig licht geeft: de helft van de leds doet het gewoon niet! Dus misschien zijn ze toch iets minder onverwoestbaar dan ik dacht.

    Intussen heb ik nog een paar andere corn lampjes besteld en ook een luxmeter. Heel binnenkort schrijf ik voor mijn blog een test van deze mini-corn lampjes, deze keer ook met een meting van lumen.

  3. De Consumentenbond heeft onderzoek gedaan naar de Levensduur van ledlampen en ontdekte dat de kwaliteit van de huidige generatie erg veel beter is dan die van de vorige.

    Achteraf gezien is het helemaal niet erg dat de generatie led lampen uit 2013 niet zo goed was, want de huidige generatie werkt alweer zoveel efficiënter, dat het beter is om ze te vervangen, zelfs als ze nog perfect zouden werken.

Vertel jouw mening

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s